Başlangıç İçin Spor Ayakkabısı Seçimi

Kısa cevap: Yeni başlayan biri için doğru spor ayakkabısı seçme yolu üç soruyla başlar: Hangi sporu yapacağım? Ayağım nasıl basıyor? Ayakkabı ilk denemede rahat mı? Koşacaksanız yastıklamalı bir koşu ayakkabısı, ağırlık çalışacaksanız düz ve sert tabanlı bir model, karışık antrenman yapacaksanız "cross training" tipi bir ayakkabı işinizi görür. Numarayı akşam saatlerinde, kendi çorabınızla deneyin ve en uzun parmağınızın ucunda yaklaşık bir başparmak genişliği boşluk bırakın. Ayakkabıyı "alıştırmak" diye bir şey yoktan; ilk dakikada rahat gelmeyen ayakkabı sonra da rahat gelmez.

Önce Sporunuza Karar Verin

Tek bir ayakkabı her şeyi iyi yapmaz. Hangi hareketi yapacağınız taban yapısını belirler.

• Koşu ve yürüyüş: İleri yönde tekrarlı darbe var. Topuk ve ön ayakta yastıklama, hafif üst malzeme gerekir.
• Ağırlık antrenmanı: Zeminle sağlam temas gerekir. Yumuşak taban dengeyi bozar. Düz, sert, ince tabanlı modeller daha iyidir.
• Salon dersleri, HIIT, cross training: Yana sıçrama, dönme ve kısa sprintler var. Yan destek ve orta sertlikte taban aranır.
• Bisiklet, yüzme benzeri düşük darbeli sporlar: Ayakkabı ikinci planda; kendi ekipmanı öne çıkar.
• Doğa yürüyüşü / patika: Tırtıklı taban ve daha koruyucu üst yapı.

Haftada üç gün yürüyüş, bir gün de ev egzersizi yapacak biri tek bir koşu ayakkabısıyla rahatça başlayabilir. Ayrı ayakkabı ihtiyacı, antrenman hacmi artınca doğar.

Ayak Yapınızı Tanıyın

Islak ayak testi basit bir fikir verir: ayağınızı ıslatıp koyu renkli bir zemine basın ve izine bakın.

• İz neredeyse tam dolu: Düşük kemer. Ayak içe doğru fazla yatabilir. Destekli modeller genelde daha konforlu gelir.
• İzde belirgin bir kavis var: Nötr yapı. Seçenek en geniş olan grup budur.
• İz çok ince, orta kısım neredeyse yok: Yüksek kemer. Yastıklama ve esneklik ön plana çıkar.

Bu test kesin bir teşhis değil. Ağrı, sürekli nasır, tek taraflı aşınma gibi belirtiler varsa bir sağlık profesyoneline danışmak en doğrusu. Ayak genişliği de en az uzunluk kadar önemli; bazı markalar geniş kalıp seçenekleri sunar.

Denerken Bakılacak 8 Nokta

1. Zamanlama: Gün içinde ayak hafifçe şişer. Akşam ölçün.
2. Çorap: Antrenmanda kullandığınız çorapla deneyin. İnce ve kalın çorap yarım numara fark yaratır.
3. Boşluk: En uzun parmakla burun arası bir başparmak genişliği kadar olsun.
4. Topuk: Yürürken topuk yerinden kalkmamalı. Kayma varsa numara ya da kalıp uygun değil.
5. Genişlik: Parmaklar yana açılabilmeli. Yandan baskı hissi olmamalı.
6. Bükülme noktası: Ayakkabı, ayağınızın büküldüğü yerden, yani parmak diplerinden bükülmeli. Tam ortadan katlanan taban zayıftır.
7. Dikişler: İç yüzde parmağınızı gezdirin. Batan dikiş veya sert etiket ilerde yara açar.
8. Yürüyün: Mağazada birkaç adım atın, mümkünse hafif zıplayın. Oturarak karar vermeyin.

Aynı markanın aynı numarası her modelde aynı gelmez. Numaraya değil, ayağınızdaki hisse güvenin.

Terimler Ne Anlama Geliyor?

Sık Yapılan Hatalar

• Görünüşe göre almak. Renk uyumu antrenmanı kolaylaştırmaz.
• Küçük numara almak. Uzun yürüyüşte parmak uçları ve tırnaklar zarar görür.
• Tek ayakkabıyla her şeyi yapmak. Kilo çalışırken yumuşak koşu ayakkabısı denge sorunu yaratır.
• Eskimiş ayakkabıyla devam etmek. Taban desenleri silinmiş, ara taban çökmüş, iç astar yırtılmışsa değiştirme vakti gelmiştir.
• Yeni ayakkabıyla uzun mesafeye çıkmak. İlk birkaç antrenman kısa olsun.
• İndirim yüzünden yanlış kalıbı almak. Ucuz ama uygun olmayan ayakkabı, ilerideki ağrının en yaygın sebeplerinden biridir.

Bütçe ve Ömür

En pahalı model en iyi seçenek değildir. Orta segmentte, sporunuza uygun ve ayağınıza oturan bir ayakkabı fazlasıyla yeterlidir. Ömrü kullanım yoğunluğuna bağlıdır: haftada iki üç kez yürüyüş yapan biri bir çift ayakkabıyı uzun süre kullanabilir, düzenli koşan biri daha sık değiştirir. Takvimden çok şu üç işarete bakın: yandan bakınca ara tabanda belirgin kırışmalar, taban deseninin düzleş